بخند تا مامان "لایک" بگیره!

درخواست حذف این مطلب

آسیب ها را جدی بگیریم

عاطفه کیان نژاد، روانشناس کودک و مدرس در گفت و گو با «شهروند»از آسیب ها و مشکلاتی که ک ن را در فضای مجازی تهدید می کنند، می گوید: «بیشتر افرادی که در اینستاگرام خیلی فعال اند نظر دیگران نسبت به خودشان برای شان اهمیت دارد. پدرومادرهایی که ع و ک ن شان را در شبکه های مجازی نشر می دهند در ابتدای امر برای گرفتن کامنت ها و لایک هاست و بعدها بهانه ای می شود برای گرفتن تبلیغات.»

این روانشناس کودک بر این باور است که بهترین را ار این است که برای ک ن صفحه شخصی ای درست نکنیم و ادامه می دهد: «یکی از مواردی که شاید در بعضی خانواده ها موردتوجه قرار نگیرد این است که با افراد مهم زندگی شان مانند همسر و فرزندشان به عنوان یک انسان برخورد نکنند بلکه نگاهی کالایی به آنها دارند؛ در جهت برآورده شدن ی ری منافع. این خانواده ها زمانی که از ع فرزندان شان برای تبلیغات و درآمدزایی استفاده می کنند در گام اول متوجه حواشی و مسائلی که برای فرزندشان به وجود می آورند، نیستند. لطمه های روحی و احساسی. درواقع این نوع برخورد ابزاری با ک ن است که می تواند مضر باشد و این احتمال با درصد بالایی وجود دارد که این کودک در بزرگسالی احساس سوءاستفاده از جانب خانواده را پیدا کند، البته این امکان هم وجود دارد که کودکی در چنین شرایطی رشد کند و چنین آسیب هایی را نبیند چون بستگی به سایر فاکتورهای تربیتی دارد اما این مسأله هم باعث نمی شود آسیب های احتمالی را نادیده گرفت.»

مادرانی که با انتشار تصاویر ک ن شان دنبال کننده های زیادی را با خود همراه می کنند و در نهایت به درآمدزایی می رسند؛ ک نی را تربیت می کنند که ناخواسته به دنیای مدلینگ راه یافته اند، همین مسأله سبب می شود در این مسیر اختلالات و آسیب هایی را تجربه کنند. این مدرس در این مورد می گوید: «در شبکه های مجازی ما ها و ع هایی از ک ن می بینیم که دست به دست می شوند و باعث می شوند این ک ن معروف شوند. درواقع این ک ن می آموزند که بی هیچ تلاشی می توان به موفقیت هایی رسید و شهرت یافت. چنین شرایطی در ظاهر خوشایند به نظر می رسد اما در باطن تاثیر منفی خود را می گذارد چون ناخواسته این ک ن می آموزند می توان تنها با یک ژست خاص یا نحوه خاصی از صحبت موردتوجه قرار گرفت.

درواقع خانواده ها مکانیزم تلاش را از این ک ن می گیرند؛ بزرگ ترین آسیبی که در بزرگسالی متوجه کودک خواهد شد.»

یکی دیگر از خطرات و سوءاستفاده هایی که ک ن را در فضای مجازی تهدید می کند سوءاستفاده و احساسی است. اگرچه این سوءاستفاده در هر سنی می تواند وجود داشته باشد اما با توجه به اینکه ک ن توانایی تشخیص آن را ندارند این مسأله در مورد آنها از اهمیت بیشتری برخوردار است.

کیان نژاد در این زمینه می گوید: «تمایل به ک ن مسأله ای است که نمی توان آن را کتمان کرد و این بیماران در جوامع به چشم می خورند. این افراد اغلب طرفدار پیج ک ن اند و به واسطه این پیج ها با این ک ن خیال پردازی هایی دارند و تمایل دارند این ک ن را از نزدیک ببینند. البته نباید از یاد برد که بعضی از ک ن ١٠-١١ساله مدیریت پیج های شان را برعهده دارند و بیشتر در معرض این خطر قرار می گیرند چون این افراد بیمار می توانند در قالب دوست و همسن با کودک ارتباط بگیرند تا در فرصت مناسب به نیت شوم خود دست بیابند. درواقع شبکه های مجازی فضایی دم دستی برای این افراد سودجو است.»

کیان نژاد با تاکید بر این نکته که هویت مسأله مهمی است که باید در طول زمان ذره ذره شکل بگیرد و حتی تا اوا سنین نوجوانی این هویت به رشد خود ادامه می دهد، می گوید: «کودکی که هویت مجازی می یابد رشد این هویت به همان دوران کودکی معطوف و بسته می شود. درواقع محبوبیت و شهرتی که می یابد را تعریفی از خود و جزوی از شخصیتش می داند. این کودک حتی برای ساختن شخصیت خود از عناصر دیگر بهره نمی برد. از آن جایی که هویتی که ساخته می شود تقریبا یک شبه است و هویتی است که فضای مجازی به آن بچه می دهد نه آن چه کودک طی رشد به آن دست می یابد می تواند هویتی و ظاهری و سطحی باشد و خود این موضوع می تواند کودک را آسیب پذیر کند.»

این روانشناس یکی دیگر از این آسیب ها را نداشتن تحمل سختی ها می داند و می گوید: «ک نی که در چنین فضاهایی به محبوبیت می رسند تحمل سختی ها را ندارند و این احتمال وجود دارد که در بزرگسالی دچار افسردگی شوند. این ک ن با این باور رشد می کنند که فرد خاصی اند و برای همین نمی توانند ش ت ها را قبول کنند و منتظر زندگی خاص هم هستند. خودشیفتگی هم یکی دیگر از آسیب هایی است که این ک ن را تهدید می کند.»

حریم خصوصی ک ن کجای این ماجراست؟

زمانی دیدن ع یا کودکی درحال شیطنت، غذا خوردن یا خو دن عجیب به نظر می رسید اما حالا این تصاویر و ها بخشی از شبکه های مجازی شده اند بی آن که ی بپرسد حریم خصوصی ک ن کجای این ماجراست؟ و این در حالی است که نباید از یاد برد والدین مالک بچه ها نیستند و حفظ حریم خصوصی یکی از وظایف آنهاست تا فرزندان شان را از هر آسیبی محافظت کنند اما متاسفانه بسیاری از والدین ناآگاهانه اقدام به انتشار تصاویر و های ک ن شان می کنند بدون اینکه عواقب آن را در نظر بگیرند و به این مسأله واقف باشند هویت مجازی او را هرطور که خودشان می خواهند، می سازند. نخستین نسل از ک نی که در عصر رسانه های اجتماعی بزرگ شده اند اکنون به سن بلوغ رسیده اند و تازه درحال ورود به بزرگسالی و بازار کار هستند و باید نسبت به این مسأله تأمل داشت که هویت مجازی ای که برای آنها ساخته ایم در آینده آنها و جایگاه اجتماعی شان چه تاثیری خواهد داشت. یکی دیگر از واقعیت ها این است که در جهان امروز شنیدن اخباری از جنس ز له، جنگ، سیل و … به امری متداول بدل شده است، اخباری که برای تاثیرگذاری بر مخاطب و برانگیختن احساسات مردم از ع ک ن بهره می برند در حالی که بعضی از فعالان حقوق کودک معتقدند انتشار ع های ک ن حتی برای برانگیختن احساسات مخاطبان، سوءاستفاده از ک ن محسوب می شود، البته ایران هم جزو کشورهایی است که رسما در کنوانسیون حقوق کودک عضویت دارد- اسفند٧٢- البته در قوانین داخلی قانون صریح و جامعی پیرامون صیانت و حمایت از حقوق ک ن در فضای مجازی وجود ندارد. تنها در بعضی قوانین ازجمله ماده ٢٨ قانون جرایم رایانه ای مصوب ۵/٣/١٣٨٨ مجلس شورای ی در راستای صیانت از حقوق ک ن در فضای مجازی مقرر شده است: «جرایم رایانه‎ای متضمن سوء استفاده از اشخاص کمتر از ١٨ سال، اعم از آن که مرتکب یا بزه‎دیده ایرانی یا غیرایرانی باشد. با توجه به آن چه گفته شد، ضرورت پیشگیری از آسیب های مادی و معنوی ک ن در برابر فضای مجازی اهمیتی دو چندان پیدا می کند که دو بازوی سواد رسانه ای و آگاهی بخشی در راستای حقوق ک ن، کمک چشمگیری در کاهش سطح آن خواهد داشت و امید آن می رود که مسئولان مربوطه، توجه خاصی به آن اختصاص دهند.

 

منبع: رو مه شهروند